www.galiciasuroeste.info

Emilia Álvarez Sobrino

   

Por Agustín Ferreira Lorenzo

agfelo@terra.es

  

seguinte

 

 

A historia de Emilia empeceina no ano 2007, cando mantiven unha primeira entrevista con ela, pouco despois de estar cos seus irmáns Juan e Silverio, os da Confitería, a quen lles dediquei cadanseu capítulo. Naquela ocasión estaba, Mila, acompañada de Pura e Maruja, as de Teodosio. A idea, xa entón, era dedicarlle un capítulo de “Xentes de Ribadavila”, como o fixen cos seus pais e cos citados irmáns; mais, por diversos motivos, o artigo foi quedando arquivado na súa correspondente carpeta no ordenador á espera de retomalo. A verdade é que non estaba na miña mente retrasalo tanto tempo, coidaba que sería cousa duns días, porque practicamente o único que me quedaba era ultimar algunhas preguntas e sacar unhas fotografías. Pero eses poucos días trocáronse en, nada máis e nada menos, que 3 anos!!! Que barbaridade. Certo é que de cando en vez dáballe un ollada ao que xa tiña escrito. Colocaba ou modificaba algunha frase e volvía a gardar o artigo dicíndome: para a semana o máis tardar teño que rematalo. E todo isto unha e outra vez. Así que, o pasado 14 de novembro, volvín pola súa casa. O día anterior atopeina na rúa San Bernardo, acompañada pola súa sobriña Mila, a filla de Sindo, facía algo de frío e iso se lle notaba na cara, a cal ía parcialmente tapada cunha bufanda.

 

O tío isidoro e a tía Erundina, pai e nai de Mila, xunto a dous dos seus netos. O tío isidoro foi mestre albanel e a tía Erundina levaba a tenda de ultramarinos que tamén era tasca

 

=======================

 

Pregunteille: “Mañá a iso das 11 podo pasar pola súa casa para sacarlle unhas fotos e facerlle algunhas preguntas?Respondeume que si e xa non a entretiven máis tempo. Así que, o día sinalado, ás 11 da mañá, puntualidade inglesa, presenteime na casa de Emilia. Estaba na cociña acompañada, novamente, pola súa sobriña. Sentámonos na saliña, enfronte un do outro. A sobriña marchou deixándonos sós. Durante dúas horas e media, que se pasaron rapidamente, mantivemos unha agradable conversa na que Mila me contou bastantes cousas, algunhas que non sairán a luz, porque así mo pediu ela, xa que son confidenciais. Teño que dicir que foi, como na anterior ocasión, un inmenso pracer escoitala. Con que viveza me contaba as vivencias, os recordos, as anécdotas. Co material recompilado, xa na casa, á noitiña, sentado no estudo fronte ao ordenador, comecei a repasar a entrevista escoitando a gravación. Volvín novamente a casa de Mila o sábado, 16 do mesmo mes, pola mañá. Nesta ocasión para botarlle unha ollada ás fotografías familiares. Deixoume levar os álbumes para escanear algunhas fotos que son as que aparecen publicadas neste artigo. Así que, a continuación, vai unha pequena historia desta señora do barrio da Guía, que tamén é unha parte da historia da Guarda.

A tía Concepción, nai da Tía Erundina, fronte á porta da súa vivenda na plazoleta da Guía

 

============================

Emilia, filla da tia Erundina e do tío Isidoro

Celebración do 80 aniversario da tía Erundina. Acompañándoa os sete fillos. Catro deles, Mila, Juan, Silverio e Sindo permaneceron sempre na Guarda, mestres que os outros tres establecéronse fóra da localidade

 

 

Emilia Álvarez Sobrino –familiarmente Mila- ocupa o quinto lugar entre os fillos do tío Isidoro e da tía Erundina, os da tenda da prazoleta de San Bernardo. Nacera un 27 de setembro de 1929, na mesma casa onde vive na actualidade, na citada plazoleta.

Mila, nunha fotografía de hai anos

 

Mila sempre foi unha muller moi activa, moi dada aos demais e, como di ela, “con moito humor” a pesares das súas doenzas que leva cun carácter envexable. Cando contaba corenta anos diagnosticáronlle un cancro. Vivía cos seus pais, xa maiores, e para que non se preocupasen, mantivo a súa enfermidade en segredo e nunca se decataron do que tiña a súa filla. Mila tiña que ir a Vigo a tratarse da enfermidade. Facíao collendo o autobús e, en Vigo, esperáballe a súa irmá Concepción, que vivía na cidade olívica. Logo do tratamento, volvía coller o autobús e chegaba derregada a casa polas “corrientes” que lle metían. Algunha vez os seus pais lle preguntaron porque ía tanto a Vigo, e ela respondíalles que ía tratarse dun gran que non acababa de pasarlle. Moitas veces chegaba cansada pero non quería demostralo, así que lle dicía aos pais e a súa tía Emilia, que vivía con eles, que ían quedar un ratiño soas que ía saír para facer uns recadiños. Entón ía visitar aos enfermos e regresaba a casa consolada porque “aquel estaba peor ca min”, como un xeito de dicir que non tiña dereito a se queixar. Hoxe, o reuma é un dos seus suplicios, pero ela lévao con resignación. Mila vive soa na súa casa, pero porque quere. E non se atopa desamparada, xa que nesa mesma praza viven outros familiares: un irmán, a cuñada e os sobriños que a visitan diariamente. Mira, aínda unha sobriña díxome hai uns días, só a ti se te ocorre vivir soa. Ela prefire vivir así, porque estou na miña casiña. Estou contenta. E mira, fago o que me dea a gana. Teño un gatiño que me fai compañía. A tardiña cerro a luz. Cando lle fixen a última das entrevistas facía frío na rúa, “mira, hoxe non me atrevín a saír. Teño un edema pulmonar e o frío non me deixa respirar. Non me convén este frío. A pesar do reuma, móvese por toda a casa, eso si, cando baixa as escaleiras, pide a axuda de Deus, “porque como ando tan mal, non quixese caer”. Adoita ir á misa das dez na parroquial, acompañada, pero xa deixou a súa vida de dedicación, a súa actividade social, “xubiláronme”, di cun sorriso.

 

Tía Concepción, nai da Tía Erundina e avoa de Mila, fronte á porta da súa vivenda na plazoleta da Guía

 

 ====================

 

Cóntame que a casa onde vive orixinariamente era dunha tía da súa avoa Concepción, a tía Casilda. Mila recibiu esta casa por herfanza dos seus pais, e aproveita para me contar como foi. Cando casaron o tío Isidoro e a tía Erundina, quedaron a vivir na casa paterna, na plazoleta da Guía, mentres non atopaban aloxamento, casiña que aínda existe. A tía Casilda era unha muller solteira que vivía soa e non doada de levar. Esta señora no desexaba continuar soa, porque xa tiña certa idade, uns sesenta anos, así que tratou de estar coa familia, pero non duraba moito a súa estancia e ía dunha casa a outra. Tiña un carácter difícil de levar.

 

Mila contándonos unha pequena parte da súa intensa vida a favor dos demais

 

Daquela, o tío Isidoro, traballaba por temporadas en Castela, pois quería ter uns cartiños para facer unha vivenda propia. A todo isto, a tía Casilda falou coa nai de Erundina, a tía Concepción, dicíndolle que cando regresase Isidoro foran vivir para a súa casa. E así foi. Fixeron tratos, a tía Casilda ofreceulles que se quedasen coa casa e unha leiriña que tiña, pero o matrimonio non quixo isto porque podería chegar un momento en que, como sucedera nas outras ocasións, a cousa non chegase a bo porto e decidiron ir cada un pola súa parte. Tempo despois, a tía Casilda sufriu unha trombose, quedando en estado de coma durante uns tres meses. Durante este tempo “foi alimentada unicamente con leite por medio dun “pisteiro”, que aínda conservo. Pouco a pouco foi consumíndose ata que, definitivamente, morreu”. Levaba co matrimonio uns tres anos. O carácter tranquilo e paciente da tía Erundina facilitoulle o camiño para levar a aquela muller. E así foi como, ao falecer a tía Casilda, a casa pasou aos pais de Mila e destes a ela. A todo isto, Isidoro continuaba indo a Castela, cousa que fixo ata que naceu o seu terceiro fillo, Sindo, decidindo non volver máis; certo é que tamén estaba desencantado xa que na que sería a súa última singradura a aquelas terras, non trouxo cartos para casa porque o empresario que o contrataba non lle pagou.

 

A tía Erundina nos últimos anos da súa vida. Ésta muller dedicou toda a súa vida de casada e levar a tenda de ultramarinos na plazoleta de San Bernardo

 

===========================

 

Mila dime que tódolos irmáns naceron na casa da plazoleta de San Bernardo, que é onde montaron a tenda de ultramarinos os seus pais, agás o primeiro deles, Serafín, que naceu na vivenda da Guía. De sete irmáns que eran, soamente quedan tres, e ela, lembrando as súas enfermidades di “eu pregúntome porque aínda estou aquí? xa non debería estar, e estou…, pero dicen que el hombre propone y Dios dispone”.

 

Plazoleta de San Bernardo no ano 2005. A principios dos anos sesenta as escaleiras que se ven na imaxe á dereita, non existían, foron mandadas construír polo que entón era alcalde de A Guarda, José Luis García Pérez, (“O Andaluz”), que vivía ao outro lado da estrada, fronte a esta plazoleta. Como sempre sucede nestes casos, algunhas persoas achacaron a construción deste acceso á plazoleta, e polo tanto á fonte que se atopa baixo o mesmo, a que era para favorecer a súa muller para que non tivese que dar unha pequena volta, apenas 50 metros, para achegarse á mesma ou para ir á tenda da tía Erundina.

 

Aproveita para me contar algunha curiosa anécdota do seu pai. “Sabes que antigamente o viño era traído nuns pipotes, as pipas, que se transportaban nun carro de bois ou, máis tarde, en camións. Baixábanse deixándoas rodar lentamente sobre dous paus inclinados, para o que había que ir freándoas coa forza dos brazos. Para que non golpeasen cando chegaban abaixo, se lle puña un saco no chan, así que, un día, cando ían baixar as pipas, papá di: a ver Erundina, vai buscar uns sacos para poñelos no chan. Pero como o meu pai era algo acelerado, lle parecía que mamá tardaba moito en chegar cos sacos e, nin corto nin perezoso, sacou a chaqueta e púxoa no chan. Baixaron as pipas e, cando foi coller de novo a chaqueta decatouse que os lentes que tiña para ver de cerca, quedaran esnaquizados xa que os tiña nun peto da chaqueta. Papá tiña moito xenio, pero moita bondade. Cando queriamos algo, íamos sempre a mamá, porque a papá non nos atreviamos. Antes había medo, era o normal. Sabiamos que ía dicirnos que non”. O tío Isidoro quedou orfo de nai aos seis anos e, xunto cos seus irmás, que eran catro ou cinco, tivo que ir a vivir cunhas tías, pois o seu pai marchaba a traballar a Castela. “As tías mandábano a buscar auga á fonte cun balde, dos que había antes, de madeira. Pero como era moi machista, non lle gustaba ir á fonte e trataba de negarse, cousa que non daba resultado. Un día, cando tivo que ir a buscar auga, colleu o balde e zas!, tirouno contra o chan e esnaquizouno. Criouse sen cariño. Agro. Áspero e por iso tiña ese carácter. Cando se fixo maior, xa despois de xubilado, ese carácter mudou por completo. Todos nos dicimos, onde meteu aquel xenio que tiña?, non o sabemos. Ata lle cambiou a cara. O meu pai era un home moi traballador. En San Miguel uns parentes tiñan un chalé e lle encargaran un traballo. Pois el, con máis de sesenta anos ía a pé ata alá, levaba a comida e quentábaa e logo tamén viña a pé. Os meus pais nunca foron a nada, nunca saíron, porque a tenda suxeitaba moito. Canto máis domingo, máis traballo. Aí pasaron a vida. Cando morreu papá, díxenlle a mamá: Mamá, usté non coñece nin o pobo. Agora imos ir a dar uns paseíños, polo menos os domingos. Antes dun ano caeu, rompeu unha perna e nunca máis saíu de casa. Mamá estivo 15 anos sen saír, por culpa da fractura e porque ela tiña descalcificación e non a puideron operar. Cando morreu papá, mamá tiña 77 anos”.

 

O tío Isidoro nunha das últimas fotografías.

 

====================

 

Mila ten un recordo moi bonito de cando fixo a Primeira Comuñón. Sabes quen era Germán o zapateiro que vivía aí? (refírese a poucos metros, xa que Germán e a súa familia vivían na mesma rúa San Bernardo, nunha casiña pegada á de Manuel “O Taboleta”, que quedaba xusto detrás das antigas escolas públicas. Esta casa foi derruída cando se fixo o novo grupo escolar M. Rodríguez Sinde, o terreo pasou a formar parte deste grupo escolar), que era duro tamén. Nada relixioso. Eu creo que aquel día lle caín en graza. Pois ben, cando fixen a primeira comuñón fun a xunto el e díxenlle “veño ensinarlle que fixen a Primeira Comuñón” e dime el, que era un home moi brusco “moi ben, mira miña filla, voute dicir unha cousa, este é o día máis importante da túa vida”. E isto mo dicía un home que nin pisaba a igrexa nin nada. “Este é o día máis importante da túa vida”. Mila fixo a Primeira Comuñón na capela do antigo Colexio das HH. Carmelitas xunto co seu irmán Doro.

 

Mila o día da súa Primeira Comuñón, xunto ao seu irmá Doro (Isidoro), que tivo lugar na capela do antigo Colexio das HH Carmelitas, da Guarda

 

Lembra que toda a súa etapa escolar pasouna coa mestra Dona Aurora. Eu fun á escola de Dona Aurora e a ela lle debo todo o que son. Todo llo debo a ela. Era tamén dura, pero nunca tiven ningún problema con ela. Daba clases aquí no grupo. Aos catro anos xa me levaron, porque ía a miña irmá, a miña nai para sacarme do medio mandábanme con ela. Fíxate como era de vergonzosa, eu sabía as letras porque mas ensinara a miña irmá, chagaba alí e dicía a mestra: “mira enséñale las letras a tu hermana”. “Ella ya las sabe”. Pero eu non llas dicía por vergoña. Logo, cando xa era algo máis maior, dona Aurora dicíame: “enseñale las letras a esa niña –ela tiña moi mal xenio– porque sino non se que va a pasar”. Rematou a etapa escolar aos 13 anos, que debía ser a idade na que os nenos e nenas deixaban a escola. Dona Aurora quería que eu fose mestra. Pero eu creo que non servía. Ía moito pola escola, aínda que non houbese clase. Axudáballe a varrer. Era como si fora a miña nai. Dona Aurora ensinoume a rezar, as regras de urbanidade, “cuando vas por la calle cede la derecha, deja el asiento”. Mira, era unha mestra das de verdade porque te ensinaba todo o práctico para vida. Ela foi a que me formou dende nena, porque mamá non tiña tempo.

 

Busto da mestra Dona Auroa instalado no frontal do Colexio de A Sangriña (Fotografía de Antón Ferreira o día da inauguración do mesmo, en setembro do ano 1981)

 

Pregúntole que veciños lembra da súa época de nena. E cita, ás Manuelonas, ás Jloriñas, a un carabinero chamado Gandoi que tiña tres fillas, unha delas era da idade de Mila e foron inseparables amigas ata que esa familia marchou da Guarda.

 

Mila ensinándolles a dous sobriños uns poliños recén nacidos no galiñeiro da casa

 

Tamén lembra con agarimo ás que considera as súas dúas mellores amigas: Fina Sousa e Aurora, esta última parente dos da Confitería, que era de Madrid. De Fina Sousa garda un extraordinario recordo e un grande afecto, cousa que Fina non sabía, e un día díxolle, mira, Fina, eu estou moi agradecida de ti porque eu tiña dezaseis aniños ou dezasete e andaba un pouco perdida, sen saber que facer, e ti dixéchesme, “voute dar un consello. Ti que non vas a nada e sempre tan recollidiña, porque no vas á misa tódolos días?” Non, porque eu non son beata. Pero empecei a ir e, pasado un tempo, as cosas foron cambiando. Fina dérame o empurrón que necesitaba, e a que estaba en Madrid foi a que me puxo en movemento para poder colaborar con todas estas cosas, xa de vinte tantos anos.

 

Emilia, irmá da tía Erundina e polo tanto, tía de Mila. Vivía na casa paterna, na plazoleta da Guía, pero os últimos anos trasladouse a vivir xunto coa súa irmá e a súa sobriña

 

======================

 

As tías de Mila (Emilia, Palmira e María) e a súa nai Erundina, á dereita, que, como se ve, era a máis alta de todas.

 

Tiven outra amiga que era da escola, pero era unha persoa que tiña un algo diferente ás demais e eu non sabía polo que. Claro, cando es nena non comprendes moitas cousas, pero logo, de maior, dinme conta de cal era o motivo de ser así. Eu a comprendería máis tarde. Era filla de Manolo Noia, que o mataron cando a guerra e é natural que esa rapaza tivese ese comportamento. Funme decatando por que tiña esa rebeldía. Queríanos moito na escola. Ela tiña tres anos máis que eu. Pasaron os anos e a relación arrefriouse. Ela xa tiña uns 22 anos. Eu 19 e un día decátome que está moi maliña. Está grave. Tiña algo do corazón. A amizade, como xa dixen, arrefriárase, pero o corazón aínda latía con moito cariño. Fun visitala. Cando me viu púxose tan contenta …! E recordamos os episodios da escola... Pasouno tan ben, tan feliz..!. Bueno, iso foi o gancho. Viviu seis anos máis. Nese tempo non podo explicarte o que eu vivín naquela casa con esa persoa. A cada momento eu estaba alí. Vivían no Calvario, fronte ao chalé de Santo Tomás. Pero despois viñeron para a rúa San Bernardo. Os domingos ía visitala con Rosalía, a irmá de Sarocha, que era a que entón andaba comigo. Levábamonos as dúas de marabilla, alí, as tres, pasábamos a tarde. Faciamos quinielas, xogabamos as cartas, charlabamos e ela era feliz. Porque tiña unhas amigas que a ían ver tódolos días. Ela non podía saír, non podía andar, porque estaba propensa a que lle dese un afogo en calquera momento. Pois neses anos, nesa etapa, colleume un cariño que foi algo demasiado. “Ven, ven, estoy malita!. Ven esta noche a dormir aquí”. Eu non podía, non me deixaban os meus pais. As veces dicíame, quen me dese que foses a miña irmá. Outras veces me dicía, “yo quisiera morir en tus brazos”. “Anda, no me hables de eso, no me hables de eso”. Pasou un tempo, estabamos en casa reunidos, non sei se era unha primeira comuñón ou algún sobriño que se bautizara, estábamos a familia toda. Esa mañá estivera eu alí, na súa casa… Mira que está aquí Esmeralda que si podías ir alí un momentiño. Dígome, ui!, púxose peor. Chego alá, xa non me falou. Logo chegou Rosalía tamén. Con ela estaban a tía e a nai. Pero criouna a tía. Nisto tocáronlle os pés e notaron que estaban fríos. Foron a quentar auga. Estamos esperando a ver se vén D. Ermelindo que non está. Cando chegou D. Ermelindo, subiu polas escaleiras e tanto a tía como a nai non se decataron. Viu que estaba moi maliña e díxome “sostenle la cabeza que la quiero auscultar”. Levanteille a cabeciña e alí expirou, morrendo nos meus brazos como ela quería. Diso non me vou esquecer nunca.

 

Mila con un dos seus irmáns e, en brazos, recén batizado, o seu afillado Juan Carlos

 

 ===================

 

Mila, de anxeliño e a súa prima Alicia, filla de Palmira

 

Mila, muller devota, estivo moi vinculada á Igrexa parroquial da Asunción de Santa María da Guarda, ata hai poucos anos, ocupándose, entre outros menesteres, de dar catequese. Lembra que unha señora que veo de Madrid, Aurora, e que sería logo unha das súas mellores amigas, era química, parente dos da confitería Estévez, sobriña de Teresa, díxolle, “aquí hai que facer algo polos xóvenes”. Era abade D. Francisco. Entón constituíronse na Guarda como unha asociación, sen estatutos, reuníndose polas noites dous días á semana, as rapazas. Como “entón non había discotecas nin nada, chegamos a ter sesenta rapazas, ás que ensinábamos de todo, a coser, a bordar, a calcetar, nos últimos anos viña tamén unha cociñeira a dar clases de cociña. Tamén cada certo tempo don Francisco ía darlles unha charla. Nesta asociación non había regulamento nin nada”. Contaban cun equipo de mulleres voluntariosas e Mila recorda a algunhas delas: ...Alodita Seoane, que ahora está con Alzheimer na Residencia, traballou alí; Mercedes Español que tamén xa morreu, traballou alí; Amparito Puebla, de Rebollar; a de Madrid, que morreu nun accidente. Noutra época, a mestra dona Rocío Vila, Margarita Mosquera”. As instalacións desta asociación estaban nunha casiña que facía esquina, a man dereita, entre o adro da Igrexa parroquial e a rúa Méndez Núñez, casa que hoxe non existe e no seu lugar hai unha pequena plazoletiña que está a carón do establecemento Foto Gándara. “Empecei e terminei, porque ultimamente xa non ían as rapazas, máis ben ían nenas que non tiñan xuízo nin gañas de facer nada, ían a pasar o tempo”. Mila está moi contenta con este labor que fixo, como o demostran as súas verbas: “eu teño o orgullo de que vexo a estas persoas e son do mellorciño que hai na Guarda”. Pregunteille se esta asociación tiña que ver coas “Hijas de María”. Respondeume que non, aínda que “naquel tempo todas éramos Hijas de María”. Sempre dedicada aos demais, segue lembrando que antes desta etapa traballou no Colexio (vello) das Carmelitas, onde os domingos daban clases pola tarde á xente analfabeta, que había moitas, na chamada Escola Dominical. Esta actividade pertencía ao Movemento de Acción Católica, institución que tamén se dedicaba ás campañas do Domund e actos relixiosos, entre outros cometidos.

 

Mila, cos seus sobriños Carmen Sara e César, fillos de Sindo, o día da Primeira Comuñón (1966) de ámbolos dous.

 

 ===========================

 

Mila e a súa tía Emilia, con dous sobriños.

 

Durante corenta anos foi catequista na Igrexa parroquial e como integrante da Asociación ”Hijas de María”, participaba activamente nos diferentes actos que se celebraban na Igrexa, cultos, actividades de carácter solidario, etc. Dende moi nova pertenceu á Asociación “San Vicente de Paúl”, unha institución que se distingue por dedicar o seu labor aos máis necesitados da localidade ou aos que se atopan sós. Cóntame que “Ao meu pai non lle gustaba que fora a esas cousas, había que traballar. Eu gobernábame e tiña tempo para todo”. Di que a súa vida é unha historia, pero bonita. A súa nai sabía que estaba metida en San Vicente, pero o seu pai non. “Un día chego a casa, e dime o meu pai: “vén aquí, de onde ves?”, eu debín de poñerme de mil colores. Séntate, xa sei de onde vés. Xa mo dixo a túa nai. Que facedes?” Pois mire, vamos a visitar ás persoas que están encamadiñas ou sen encamar ou si teñen unha pobreza límite vamos levarlles unha limosniña, pero máis que nada, vamos a facerlles compañía, a darlle unha alegría a quen ao mellor está solo todo o día e non ten a sorte que ten usté. Dende ese día preguntábame cousas cando eu chegaba a casa. Gustáballe o que eu facía.

Logo contoume cando faleceu seu pai, “Tivo a sorte de que faleceu un día de Pascua e porque era Pascua estaban tódolos fillos aquí na Guarda, todos rodeando a cama naquela casa.

 

Mila nunha foto de estudo cando tiña arredor de dous anos

 

Lembra que de pequena non era moi dada a ir a misa -como moitos rapaces e rapazas-, “era pouco amiga de ir a igrexa, ía a misa ós domingos porque te dicían que había que ir, pero non tiña nin idea de por que ía”. Polo “catecismo”* aparecía de cando en vez. Lembra unha anécdota coa súa curmá: A min gustábame moito debuxar. Por ir “ao catecismo” aos nenos e nenas d´sbannos uns vales, unha xustificación de que asistiamos ao mesmo. Os responsables do catecismo facían unha especie de tendiña e cos vales podiamos comprar as cousiñas que había á venda. Eu era moi afeccionada á pintura, encantábame pintar. Naquel tempo non había nin papel nin lapis. Un domingo vou ao catecismo coa miña prima Alicia, a filla de Varela (1), entramos na sancristía e deseguida se me foron os ollos para uns lapis de cores, pero claro, eu non tiña vales suficientes, tiña media ducia e ela tiña un montón –e suspiraba- ai que lapis! Di a miña prima,

-Cómpraos!

- Pero si non teño vales!

-Préstotos eu.

Así de desprendida. Préstotos eu! Mira, non o dubidei un momento, pensando en pagarllos, claro. Comprei os lapis e ilusionada veño para casa. Ela chegou a Guía, á casa da nosa tía Emilia, Alicia vivía con Emilia. A nosa tía tiña moito xenio, era moi dereitiña, e preguntoulle:

-Qué compraches, Alicia?

- Non comprei nada, deixeille os vales a Mila.

¡Púxoa!... Cando me colleu a min deume tal responso, tan grande, tan grande, que eu non quería saber nin de vales nin de nada.

=======================

 

Esta anécdota contouna para ilustrar o interese que tiña Mila polas cousas da Igrexa. A falla dos vales amosaba precisamente ese desinterese. Pero aos 15 ou 16 anos “foi cando a miña vida cambiou por completo e contenta de que cambiase“. Precisamente a esta idade era cando a asociación “Hijas de María” admitía de pleno dereito ás asociadas. As interesadas tiñan que facer como unha consagración á Virxe. E esa consagración marcouna definitivamente na súa vida e de dedicación aos demais. A consagración esixía que tiñan que ser fieis, puras, cumpridoras, vivir decentemente, ou sexa, para os crentes, tiñan que ser como lle agradaría á Virxe que fosen. Agora, esta asociación xa non ten ningunha función e practicamente está desaparecida, porque a xuventude xa non se interesa pola mesma. Na miña primeira conversa, Mila dicíame que seguía a manter algunhas das actividades que se desenvolvían na mesma, como a novena da Inmaculada, que continuaba facéndoa co mesmo cariño que cando tiña quince anos. Lembra que, décadas atrás, todo o mes de maio era dedicado á Virxe, e o primeiro domingo de cada mes había unha misa de Comuñón para tódalas persoas que formaban parte da asociación. Por aquel entón, enchíase a Igrexa de xuventude.

 

Como diciamos, a pesares dos seus achaques, con 80 anos aínda seguía estando moi activa, visitando aos enfermos ou dando clases de confirmación. Ten e conserva unha fe inquebrantable, que é a que lle dá esa paz interior que lle permite levar unha vida de enfermidades que acepta sen que decaia o seu ánimo. Podo dicirte que si non tivese fe, eu xa non existía. Dáme forzas, dáme empuxe, axúdame, eu non son ninguén, son unha marioneta nas mans de Deus, non teño valor para nada. Déitome e ao mellor póñome mal. Digo, bueno, non me vou a alarmar, vou a poñerme a rezar, e así dúrmome con esa tranquilidade.

 

======================

_____________________

(1) Varela era o home dunha tía de Mila, el era xastre. A xastrería estaba onde Benito Pacheco. Marchou a Barcelona coa ilusión de aprender corte. Entón estalaría a guerra civil. Aquí quedaron a muller, a sogra, que vivía con eles, e oito fillos. Xa non puido saír de Barcelona. Di Mila que esta familia pasouno moi mal e había que axudarlle. Antes non había onde traballar, non é como agora. Por iso, a miña tía, que se chamaba como eu, fíxose cargo dun ou dous fillos de Varela.

seguinte